ХВА́ЛЕВАЕ ЎРАЎНЕ́ННЕ,

лінейнае аднароднае дыферэнцыяльнае ўраўненне з частковымі вытворнымі, якое апісвае распаўсюджванне хваль у асяроддзі.

Дая аднароднага і ізатропнага асяроддзя і малых (гарманічных) узбурэнняў Х.ў. мае выгляд: Δu = 1 c2 ∙ ∂2u ∂t2 = 0 , дзе Δ = ∂2 ∂x2 + ∂2 ∂y2 + ∂2 ∂z2 — Лапласа аператар, x, y, z — прасторавыя дэкартавы каардынаты, u = u (x, y, z, t) — функцыя, якая характарызуе ўзбурэнне асяроддзя ў пункце з каардынатамі x, y, z у момант часу t, c — параметр з размернасцю скорасці. Х.ў. апісвае амаль усе малыя ваганні ў размеркаваных мех. сістэмах (падоўжныя гукавыя ваганні ў газе, вадкасці і цвёрдым целе, папярочныя ваганні струны, хвалі на паверхні вады), а таксама многія эл.-магн. і аптычныя з’явы. У квантавай механіцы Х.ў. наз. Шродынгера ўраўненнем.

А.​І.​Болсун.

т. 16, с. 569

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)